Klimatyzacja

Specyfikacja Układu Klimatyzacji

W ciągu ostatnich kilku lat klimatyzacja z luksusu stałą się niemalże podstawowym wyposażeniem samochodu. O ile znakomita większość użytkowników samochodów zdaje sobie sprawę z konieczności wymiany oleju, filtrów piór wycieraczek itd. to znajomość konieczności obsługi klimatyzacji jest jeszcze „w powijakach”. Dla zrozumienia tej konieczności proponuję zapoznać się pokrótce z budową układu klimatyzacji.

W układzie klimatyzacji krąży czynnik roboczy (obecnie stosowany nosi nazwę R134a), który w cyklu przemian odbiera ciepło z kabiny pojazdu (w „parowniku”). Podgrzany czynnik w formie gazowej transportowany jest do sprężarki, w której zostaje sprężony – towarzyszy temu wzrost temperatury czynnika . Czynnik trafia następnie do skraplacza (dodatkowa chłodnica), w którym jest chłodzony (oddaje ciepło do otoczenia) powietrzem zewnętrznym. Obniżenie temperatury powoduje skroplenie czynnika i w formie płynnej trafia on do t.zw. osuszacza. Jest to filtr, którego zadanie polega na oczyszczeniu czynnika a w szczególności na wyłapaniu cząsteczek wody. Woda wiązana jest na drodze chemicznej i reakcja ta jest nieodwracalna – OSUSZACZA NIE DA SIĘ OSUSZYĆ („Zregenerować!”). Następnie w zaworze rozprężnym czynnik ulega ponownie przemianie w gaz obniżając równocześnie swoją temperaturę (poniżej 0 C) i wpływa ponownie do parownika. Powietrze wpływające do kabiny schładza się o zimne ścianki parownika.

Układ Klima 1

Dlaczego konieczna jest okresowa obsługa ?

Celem zapewnienia prawidłowej pracy klimatyzacji konieczne jest m.in. utrzymanie szczelności układu (niedopuszczalny kontakt z wodą i parą wodną), odpowiedniego ciśnienia czynnika roboczego oraz jego nasycenia olejem smarującym kompresor. Czynnik roboczy oraz olej w celu utrzymania wymaganych parametrów muszą być filtrowane przez bardzo precyzyjny filtr, który zatrzymuje nie tylko zanieczyszczenia mechaniczne, ale też wychwytuje parę wodną z oleju i czynnika. Woda nie tylko prowadzi do korozji układu sprężarki, ale również ze względu na obniżanie się temperatury czynnika poniżej 0 C – wytrąca się w postaci kryształków lodu, które nie tylko mogą spowodować przyspieszone lub awaryjne uszkodzenie sprężarki, ale ze względu na oblodzenie zaworu rozprężnego mogą okresowo lub całkowicie wstrzymać pracę całego układu klimatyzacji. Podstawową cechą warunkującą prawidłowe działanie układu jest odpowiednie ciśnienie czynnika roboczego. Układ powinien być całkowicie szczelny. Czynnik roboczy w formie gazowej niestety ma zdolność dyfuzji przez przewody gumowe, uszczelki, w miejscach łączenia  w ten sposób ulatnia się do atmosfery.  W ciągu roku ucieka do 10-15 % czynnika. Efektem jest spadek ciśnienia  i spadek sprawności chłodzenia.

Elementy składowe instalacji klimatyzacyjnej:

– Zawór rozprężny umieszczony w komorze silnika przy przegrodzie oddzielającej ją z kabiną. Jego działanie powoduję rozprężenie czynnika, czyli przejście z postaci ciekłej do gazowej, co powoduje bardzo silne obniżenie temperatury gazu.

– Skraplacz inaczej chłodnica klimatyzacji, jest umieszczony z przodu pojazdu, możliwie najbliżej wlotu powietrza z atrapy i przedniego zderzaka.

– Parownik, podobny jest do nagrzewnicy umieszczony wewnątrz pojazdu. Do niego poprzez zawór rozprężny trafia czynnik w postaci lotnej o stosunkowo niskiej temperaturze. Jego zadaniem jest oddanie poprzez radiator niskiej temperatury gazu krążącego w jego wnętrzu do kanałów wentylacyjnych pojazdu.

– Gaz, którego niska temperatura wykorzystana została do schłodzenia pojazdu, zostaje zassany przez kompresor do skraplacza, w którym przechodzi zmianę stanu z lotnego w ciekły. W nowoczesnych układach klimatyzacji został zastosowany dodatkowo tzw. filtr osuszacz. Montowany jest on na odcinku wysokiego ciśnienia, aby zbierać drobne zanieczyszczenia oraz wilgoć.

Układ Klima

Częste używanie przedłuża jej żywotność. Cały układ klimatyzacji smarowany jest olejem, który znajduje się w jego wnętrzu i dociera do wszystkich zakamarków układu. Przede wszystkim do najdroższego elementu jakim jest kompresor.  Chroni go przed korozją i degradującym tarciem.

W upalne lato wnętrze samochodu może rozgrzać się nawet do 50 – 60 stopni C. Przed włączeniem klimatyzacji, samochód powinno się przewietrzyć. Wówczas klimatyzacja znacznie łatwiej poradzi sobie ze schłodzeniem powietrza i będzie mogła pracować w sposób cykliczny. Stała wymiana czynnika chłodzącego nie jest możliwa – jego obieg składa się z kilku etapów: rozprężenie – oddanie energii – droga do procesu skroplenia – ponowne rozprężenie itd.

Jeśli klimatyzacja nie jest odpowiednio wydajna, szyby parują a z wentylacji wydobywa się nieprzyjemny zapach, są to wyraźne sygnały, że musimy wybrać się do serwisu.

Raz w roku powinniśmy dokonać standardowych czynności polegających na wymianie filtra kabinowego- zadaniem filtra jest wyłapywanie „śmieci” wpadających z zasysanym powietrzem do kabiny. Efektem oczyszczania jest odkładanie się na powierzchni filtra zarówno cząstek mineralnych (sadze, kurz) jaki biologicznych (cząstki zeschłych liści, owady itp.). Nie wymieniony w odpowiednim czasie filtr staje się wylęgarnią bakterii, grzybów oraz  nieprzyjemnego zapachu. Znacznie zwiększone opory przepływu powodują podwyższenie temperatury powietrza i mogą prowadzić do uszkodzenia elementów sterowania nawiewem. Czyszczeniu kanałów dystrybucji powietrza do wnętrza kabiny, odgrzybienie parownika, sprawdzenie drożności kanału odprowadzającego skropliny z parownika klimatyzacji oraz oczyszczenie wlotów powietrza umieszczonych na zewnątrz pojazdu. Co dwa lata układ klimatyzacji powinien być oczyszczony z wilgoci i uzupełniony w czynnik chłodzący do wymaganego poziomu.

Najlepiej raz na trzy lata wymienić filtr osuszacz – jest to filtr, którego zadanie polega na oczyszczeniu czynnika  w szczególności na wyłapaniu cząsteczek wody. Woda wiązana jest na drodze chemicznej i reakcja ta jest nieodwracalna. Należy przyjąć jako zasadę, że osuszacz wymienia się ZAWSZE w następujących przypadkach:

otwarcie układu klimatyzacji w celach naprawy,

spadek ciśnienia czynnika w układzie roboczym poniżej 2 at.

jeśli minęło więcej niż 5 lat od jego zamontowania.

Czynnik roboczy stosowany w układach klimatyzacji jest substancją szkodliwą dla środowiska. Obsługa układu może być przeprowadzana tylko przez odpowiednio przeszkolone osoby i za pomocą specjalistycznych urządzeń.

Układ klimatyzacji skazany jest na pracę w trudnych warunkach. W wysokich i niskich temperaturach, przy dużych różnicach ciśnień. Aby cieszyć się długim i efektywnym działaniem klimatyzacji należy umiejętne jej używać.