Układ Hamulcowy

W samochodzie jak w życiu. Jeżeli nie będziemy dbać o siebie, to nie będziemy mieli kondycji i podupadniemy na zdrowiu. Brak zainteresowania stanem technicznym auta może doprowadzić do jego awarii, jak również spowodować niebezpieczeństwo dla naszego zdrowia i życia.

Najbardziej powszechne są układy hamulcowe cierne. Zaliczają się do nich hamulce bębnowe i tarczowe. Ich konstrukcje znacznie się od siebie różnią, ale ze względu na lepsze odprowadzanie ciepła i lepszą wydajność te drugie powoli wypierają sprawdzoną technikę bębnową. Mimo różnic w budowie zasada działania hamulców jest taka sama. Głównym zadaniem jest wytworzenie siły hamującej (siły tarcia), która przeciwdziała siłom działającym na rozpędzony pojazd, co prowadzi do jego zatrzymania.

Klocki hamulcowe (okładziny cierne) oraz tarcze hamulcowe

Klocki hamulcowe oraz tarcze są znane każdemu użytkownikowi. Należy je wymieniać, zanim całkowicie się zużyją, aby zapobiec wypadnięciu okładziny ciernej bądź hamowaniu jej metalową częścią. Mogłoby to doprowadzić do zniszczenia tarczy hamulcowej.

Zaciski hamulcowe.

W zaciskach umieszczone są tłoczki oraz okładziny cierne. Kiedy naciśniemy pedał hamulca w układzie przewodów wzrośnie ciśnienie płynu hamulcowego, a klocki zostaną dociśnięte do tarczy. Dostępne są jedno-, dwu-, cztero-, a nawet sześciotłoczkowe zaciski. Ich liczba zależy od przeznaczenia pojazdu. W samochodach przeważnie spotyka się hamulce jedno-tłoczkowe na tylnej osi oraz dwu-tłoczkowe na przedniej. Zaciski mogą pełnią funkcję reprezentacyjną.

Hamulce bębnowe.

Większość współczesnych samochodów wyposażana jest już w hamulce tarczowe. Jednak w przypadku małych pojazdów zdarza się rozwiązanie bębnowe na tylnej osi. Zasada ich działania polega na rozpieraniu na zewnątrz szczęk umieszczonych wewnątrz bębna po naciśnięciu pedału hamulca. Obracają się one o niewielki kąt w stosunku do mocowań. Dochodzi do styku powierzchni ciernych bębna i szczęk. Dzięki występowaniu samowzmocnienia w niektórych konstrukcjach układu hamulcowego zbędne było stosowanie podciśnieniowego układu wspomagającego.

W hamulcach bębnowych zazwyczaj spotyka się hydrauliczny rozpieracz szczęk. Jego rolę odgrywa niewielki cylinderek z płynem hamulcowym. Jego skrajne powierzchnie przesuwają się pod wypływem zwiększającego się ciśnienia, które jest wywoływane przez wciśnięcie pedału hamulca.

Płyn hamulcowy.

W zamkniętym obwodzie krąży nieściśliwy higroskopijny płyn.  Pod wpływem zwiększającego się ciśnienia płyn napiera na cylinderki zacisków. Dzięki temu dochodzi do dociskania okładzin do tarczy hamulcowej w wyniku czego następuje hamowanie.

Pompa hamulcowa

Pompa hamulcowa odpowiada za wytworzenie ciśnienia w układzie. Dzięki temu wywierany jest nacisk na tłoczki w zaciskach, a co za tym idzie – okładziny dociskają się do tarcz hamulcowych. Pompa hamulcowa jest zbudowana z korpusu, sprężyny dociskowej, pierścieni uszczelniających, tłoka, cylinderka oraz wlotu i wylotu płynu hamulcowego.

Działanie układu hamulcowego.

Hydrauliczne układy hamulcowe wykorzystują prawo Pascala. Dzięki stałemu ciśnieniu w zamkniętym układzie hydraulicznym możliwe jest zwielokrotnienie siły nacisku na elementy robocze. Nacisk wywierany przez kierowcę powoduje, że w układzie powstaje ciśnienie płynu  równomiernie działające na wszystkie ścianki cylindra/tłoczka. Zwielokrotniona siła powoduje bezproblemowe dosunięcie okładzin do tarczy hamulcowej, wywołując tarcie.

Usterki, które mogą się przytrafić.

Układ hamulcowy nie jest skomplikowany, mimo to występują awarie. Najczęściej zawodzi pompa rozdzielcza lub problem leży w przewodach hamulcowych. Przewody mogą parcieć lub rdzewieć, należy je przejrzeć co jakiś czas. Nie dopuszczajmy do wycieku płynu, może to doprowadzić do zmniejszenia ciśnienia w układzie. W takiej sytuacji wciskając pedał hamulca, nie zauważymy żadnej reakcji.

Problemy sprawiają również tłoczki umieszczone w zaciskach, okładziny i tarcze hamulcowe. Tłoczki mogą się zaciąć lub zatrzeć, co powoduje nierównomierny bądź znikomy docisk klocka hamulcowego do tarczy. Trudne warunki pracy i dynamiczny styl jazdy prowadzą do przegrzania się podzespołów. W takim przypadku konieczna jest wymiana tarcz oraz klocków na nowe, niezależnie od ich zużycia.

Często spotykanym problemem w przypadku hamulców tarczowych jest ich wyginanie się. Dzieje się tak, gdy hamujemy na wodzie. Rozgrzane tarcze są gwałtownie chłodzone, co powoduje fałdowanie. Jest to wyczuwalne jako bicie kierownicy podczas hamowania.

Warto robić przegląd instalacji, stanu podzespołów i sprawdzać, czy układ hamulcowy nie jest zapowietrzony, dzięki temu będziemy mieli pewność, że samochód, którym podróżujemy, nas nie zawiedzie.

Informacja zaczerpnięta ze strony www.autokult.pl

la08mpz2